Od kwietnia 2026 r. w całej strefie Schengen działa nowy cyfrowy system kontroli granicznej, który może wpłynąć także na rynek pracy w rolnictwie. 

• Od 10 kwietnia 2026 r. system EES obowiązuje na wszystkich zewnętrznych granicach państw korzystających ze Schengen. 
• Każdy dzień pobytu cudzoziemca spoza UE jest automatycznie rejestrowany elektronicznie. 
• Dla gospodarstw zatrudniających pracowników sezonowych oznacza to konieczność dokładniejszego planowania zatrudnienia i dokumentów. 

​
System EES już działa. Koniec pieczątek w paszportach

Unijny Entry/Exit System (EES) zastąpił tradycyjne stemplowanie paszportów osób spoza UE podróżujących na pobyt krótkoterminowy. Dane dotyczące wjazdu, wyjazdu oraz czasu pobytu są obecnie zapisywane elektronicznie. System obejmuje również dane biometryczne – w zależności od statusu podróżnego mogą to być fotografia twarzy i odciski palców.

Nowe rozwiązanie ma ułatwiać wykrywanie przekroczenia dozwolonego limitu pobytu, czyli 90 dni w ciągu 180 dni. 

Rolnictwo może odczuć skutki zmian

W wielu regionach Europy, także w Polsce, prace sezonowe w sadownictwie, warzywnictwie czy przy zbiorach opierają się na zatrudnianiu cudzoziemców. Dotyczy to szczególnie pracowników z krajów spoza Unii Europejskiej.

Pełna cyfrowa ewidencja pobytu oznacza, że każdy wjazd i wyjazd będzie natychmiast widoczny w systemie, a możliwości elastycznego przemieszczania się między państwami będą bardziej ograniczone niż dotychczas. W praktyce może to utrudniać szybkie uzupełnianie braków kadrowych w szczycie sezonu. 

Pracodawcy muszą jeszcze uważniej sprawdzać dokumenty

Choć krajowe przepisy dotyczące legalnego zatrudniania cudzoziemców nie zostały automatycznie zmienione przez EES, znaczenie formalności rośnie. Nadal wymagane jest sprawdzenie dokumentów pobytowych oraz uprawnień do pracy.

Różnica polega na tym, że służby graniczne i administracyjne dysponują teraz dokładniejszymi danymi o czasie pobytu, co może ułatwiać wykrywanie nieprawidłowości. 

Możliwe opóźnienia i większa presja na rynek pracy

Pierwsze dni pełnego wdrożenia EES przyniosły w części europejskich portów lotniczych i przejściach granicznych kolejki oraz opóźnienia. Organizacje lotniskowe informowały nawet o wielogodzinnych oczekiwaniach podczas odpraw podróżnych spoza UE.

Dla rynku rolnego może to oznaczać dodatkowe komplikacje logistyczne przy przyjazdach pracowników w okresach największego zapotrzebowania. 

Co oznacza EES dla gospodarstw w 2026 roku

Największego znaczenia nabiera obecnie: 

• wcześniejsze planowanie rekrutacji sezonowej, 
• pilnowanie terminów wiz, zezwoleń i oświadczeń, 
• dokładna ewidencja dat przyjazdu pracowników, 
• reagowanie z wyprzedzeniem na możliwe niedobory siły roboczej. 

Nowy system nie zmienia bezpośrednio zasad pracy w gospodarstwach, ale zmienia realia organizacyjne. W sezonie 2026 może to być jeden z ważniejszych czynników wpływających na dostępność pracowników zagranicznych.