Rosnące ceny nawozów i napięcia wokół cieśniny Ormuz zmusiły Unię Europejską do pilnej reakcji na rynku nawozowym.

• UE czasowo zawiesza cła na wybrane nawozy azotowe, w tym mocznik i amoniak. 
• Decyzja jest odpowiedzią na kryzys logistyczny i gwałtowny wzrost cen nawozów na świecie. 
• Mechanizm ma chronić rolników, ale jednocześnie ograniczono go wolumenowo, aby nie uderzyć w producentów nawozów w UE. 

Dlaczego UE zawiesiła cła na nawozy azotowe?

Rada UE zdecydowała o rocznym zawieszeniu ceł na wybrane nawozy azotowe, w tym na mocznik i amoniak. Decyzję podjęto podczas spotkania ministrów ds. handlu w Brukseli. Powodem są gwałtowne wzrosty cen nawozów wywołane kryzysem wokół cieśniny Ormuz – jednego z najważniejszych szlaków transportowych dla światowego rynku surowców nawozowych.

Szacuje się, że przez ten region przepływa około jedna trzecia globalnego handlu nawozami. Zakłócenia transportu natychmiast przełożyły się na wzrost cen mocznika, amoniaku i innych nawozów azotowych. Według danych Banku Światowego ceny mocznika w kwietniu 2026 r. były nawet o około 80 proc. wyższe niż w lutym. 

Jakie nawozy obejmie zawieszenie ceł?

Mechanizm obejmie przede wszystkim: 

• mocznik, 
• amoniak, 
• wybrane nawozy azotowe oraz półprodukty wykorzystywane do ich produkcji.

Dotychczas część importowanych nawozów była objęta stawkami celnymi wynoszącymi od 5,5 do 6,5 proc. Komisja Europejska szacuje, że dzięki nowym przepisom sektor rolny i przemysł nawozowy mogą zaoszczędzić około 60 mln euro na niezapłaconych cłach.

Import z Rosji i Białorusi nadal poza systemem

Rada UE podkreśliła, że zawieszenie ceł nie obejmie nawozów sprowadzanych z Rosji i Białorusi. Jednocześnie wprowadzono limity importowe, aby chronić unijnych producentów nawozów przed nadmiernym napływem tańszego surowca spoza UE.

To istotny element kompromisu pomiędzy rolnikami oczekującymi obniżenia kosztów produkcji a europejskim przemysłem chemicznym, który od miesięcy alarmuje o problemach związanych z wysokimi cenami gazu i kosztami polityki klimatycznej UE. 

Ceny nawozów nadal pozostają wysokie

Choć bezpośredni udział nawozów z Bliskiego Wschodu w imporcie UE jest stosunkowo niewielki, sytuacja geopolityczna wpływa na cały rynek. Według danych Komisji Europejskiej w 2024 r.

Unia sprowadziła około:

• 2 mln ton amoniaku, 
• 5,9 mln ton mocznika. 

Organizacja FAO ostrzega, że przedłużające się zakłócenia transportowe mogą doprowadzić do dalszych problemów w światowym rolnictwie oraz wzrostu kosztów produkcji żywności.

Czy decyzja UE obniży ceny nawozów dla rolników?

Eksperci rynku nawozowego zwracają uwagę, że samo zawieszenie ceł nie musi oznaczać natychmiastowych obniżek cen w punktach sprzedaży. Rynek nadal pozostaje pod presją wysokich cen gazu, kosztów energii oraz napiętej sytuacji geopolitycznej.

Jednocześnie Komisja Europejska przyznaje, że utrzymanie dostępności nawozów w rozsądnych cenach stało się jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa żywnościowego UE.