W tym artykule poruszono:

• potwierdzony fakt podpisania umowy UE–Mercosur i jej aktualny status prawny, 
• zaplanowane na 21 stycznia 2026 r. głosowanie dotyczące zaskarżenia umowy, 
• najważniejsze konsekwencje porozumienia dla rolnictwa Unii Europejskiej. 

​
Porozumienie handlowe pomiędzy Unią Europejską a państwami

Mercosur zostało oficjalnie podpisane 17 stycznia 2026 r. w Paragwaju. Tym samym zakończono wieloletni etap negocjacyjny, a proces wszedł w fazę decyzji prawnych i politycznych, które przesądzą o tempie i zakresie obowiązywania umowy. 

Podpisanie umowy – potwierdzone fakty

Ceremonia podpisania odbyła się podczas szczytu UE–Mercosur w Asunción, w czasie gdy Paragwaj sprawuje prezydencję w ugrupowaniu Mercosur. Unię Europejską reprezentowała Ursula von der Leyen, działając na podstawie mandatu udzielonego przez Komisję Europejską po zakończeniu procedury pisemnej w Radzie UE.

Pomimo formalnego podpisu, stanowiska państw członkowskich UE pozostają podzielone. Część krajów konsekwentnie wskazuje na zagrożenia dla rynku rolnego, bezpieczeństwa żywnościowego oraz konkurencyjności unijnych producentów. 

21 stycznia – głosowanie nad zaskarżeniem umowy

Zgodnie z oficjalnym harmonogramem instytucjonalnym, 21 stycznia 2026 r. zaplanowano głosowanie w sprawie zaskarżenia umowy UE–Mercosur. Procedura dotyczy zakwestionowania trybu zawarcia porozumienia oraz zakresu kompetencji instytucji unijnych przy jego podpisaniu.

Ewentualne przyjęcie wniosku może: 

• uruchomić postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, 
• wpłynąć na zakres lub termin tymczasowego stosowania części handlowej, 
• zwiększyć presję polityczną na dodatkowe zabezpieczenia dla rolnictwa UE. 

Jednocześnie należy podkreślić, że samo głosowanie nie oznacza automatycznego wstrzymania umowy. 

​

Aktualny status obowiązywania porozumienia

• umowa UE–Mercosur jest podpisana, 
• nie została jeszcze ratyfikowana przez parlamenty narodowe państw UE, 
• tymczasowe stosowanie części handlowej planowane jest na marzec 2026 r., 
• pełna umowa stowarzyszeniowa będzie wymagała wieloletniego procesu ratyfikacyjnego. 

Zakres liberalizacji handlu rolnego

Zgodnie z potwierdzonymi informacjami przekazanymi przez stronę południowoamerykańską: 

• 92% eksportu z krajów Mercosur do UE zostanie objęte zniesieniem ceł, 
• kolejne 7–7,5% produktów uzyska preferencyjne warunki handlowe, 
• łącznie do 99% eksportu rolnego Mercosur ma korzystać z ułatwień dostępowych. 

Oznacza to jedną z najszerszych liberalizacji handlu rolnego w historii Unii Europejskiej. 

Wzmocniona klauzula ochronna dla rolnictwa UE

W odpowiedzi na sprzeciw części państw członkowskich oraz organizacji rolniczych, do porozumienia wprowadzono wzmocniony mechanizm ochronny, uregulowany w osobnym akcie prawnym. Mechanizm ten umożliwia czasowe zawieszenie preferencji celnych, jeżeli: 

• nastąpi nagły wzrost importu produktów wrażliwych, 
• ceny na rynku UE spadną o co najmniej 5%. 

Zakres mechanizmu obejmuje m.in. wołowinę, drób oraz wybrane produkty mleczne, a próg interwencji jest niższy niż w pierwotnych propozycjach Komisji Europejskiej. 

Znaczenie umowy dla rynku rolnego

Podpisanie umowy potwierdza, że presja konkurencyjna na wybrane sektory rolnictwa UE stanie się realnym wyzwaniem już w 2026 r. Kluczowe znaczenie będą miały pierwsze miesiące tymczasowego stosowania porozumienia, w których widoczne będą faktyczne kierunki i skala importu z Ameryki Południowej.