Koncepcja Ośrodków Produkcji Rolniczej (OPR) została definitywnie zarzucona. Grunty rolne, które miały zasilić ten model gospodarowania, zostaną rozdysponowane w inny sposób - przede wszystkim pomiędzy strategiczne spółki Skarbu Państwa nadzorowane przez KOWR oraz gospodarstwa rodzinne. Takie stanowisko przedstawiło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wspólnie z Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa podczas posiedzenia sejmowej komisji rolnictwa. 

Resort rolnictwa wycofuje się z modelu OPR

Z informacji przekazanych posłom wynika, że MRiRW nie planuje powrotu do tworzenia OPR-ów, a wcześniejsze decyzje w tym zakresie zostały cofnięte. Minister rolnictwa Stefan Krajewski polecił wstrzymanie rozpoczętych i planowanych przetargów na ośrodki produkcji rolniczej oraz cofnięcie zgód wydanych na ich utworzenie.

Łącznie cofnięto decyzje dotyczące 11 OPR-ów o powierzchni około 7,6 tys. ha, a KOWR zaprzestał dalszych procedur związanych z tym projektem. Obecnie - jak podkreślono - nie są prowadzone żadne działania administracyjne zmierzające do reaktywacji OPR-ów. 

Ziemia po OPR-ach zasili spółki strategiczne KOWR

Grunty, które pierwotnie miały zostać przeznaczone na ośrodki produkcji, zostały w większości skierowane do spółek Skarbu Państwa o kluczowym znaczeniu dla hodowli zwierząt i roślin. Chodzi o podmioty z wyłącznym udziałem KOWR, realizujące zadania o charakterze hodowlanym i strategicznym.

Łącznie do tych spółek trafi około 5,4 tys. ha ziemi rolnej, z czego znaczna część została już wydzierżawiona, a pozostałe umowy są finalizowane. Wśród beneficjentów znajdują się m.in. ośrodki hodowli zwierząt, stadniny koni oraz przedsiębiorstwa zajmujące się hodowlą roślin. 

Nieoczekiwany efekt: ziemia na powiększanie gospodarstw rodzinnych

Zaniechanie projektu OPR przyniosło również efekt uboczny korzystny dla rolników indywidualnych. Jak poinformował KOWR, około 1,5 tys. ha gruntów zostało wytypowanych do rozdysponowania wśród gospodarstw rodzinnych.

Stało się tak dlatego, że planowane wcześniej duże kompleksy gruntów zostały podzielone, a pozostałe areały nie znalazły zastosowania w spółkach państwowych. W efekcie ziemia ta została przeznaczona na powiększanie istniejących gospodarstw oraz tworzenie nowych. 

Przetargi ograniczone – kto będzie mógł wziąć udział?

Grunty przeznaczone dla rolników trafią do rozdysponowania w drodze przetargów ograniczonych. Zgodnie z zapowiedziami KOWR: 

• uczestnikami będą mogli być rolnicy powiększający gospodarstwa rodzinne, 
• oraz osoby planujące utworzenie nowego gospodarstwa rolnego. 

Jak podkreślono, jest to rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów, jednak wciąż mieszczące się w ramach obowiązujących przepisów. Pierwsze większe przetargi w tym trybie planowane są na początku lutego w województwie zachodniopomorskim i obejmą kilka nieruchomości rolnych. 

Kierunek zmian: mniej koncentracji, więcej rodzinnych gospodarstw

Decyzja o rezygnacji z OPR-ów oznacza odejście od modelu dużych, scentralizowanych dzierżaw na rzecz: 

• wzmocnienia spółek hodowlanych o znaczeniu strategicznym, 
• realnego wsparcia gospodarstw rodzinnych, 
• większej przejrzystości w gospodarowaniu ziemią Skarbu Państwa. 

Z punktu widzenia rynku rolnego oznacza to nowe możliwości dostępu do ziemi dla rolników indywidualnych, szczególnie w regionach, gdzie dotychczas dominowały wielkoobszarowe dzierżawy.