Jesienna aura 2025 r. wyjątkowo utrudnia zbiory kukurydzy. Intensywne deszcze, niskie temperatury i opady śniegu zatrzymały kombajny w wielu regionach kraju. Obecnie szacuje się, że skoszone jest zaledwie ok. 60% kukurydzy, a opóźniony zbiór niesie szereg realnych zagrożeń: od wzrostu mikotoksyn, przez wyleganie, po gwałtowny wzrost wilgotności ziarna. 

Dlaczego mokra i zimna jesień jest tak groźna dla kukurydzy?

1. Rosnące ryzyko mikotoksyn (DON, ZEA)
   Chłodna wilgoć i temperatury 0–8°C sprzyjają rozwojowi Fusarium. Kolby zalegające na mokrym polu szybko tracą jakość, a poziom DON i ZEA może przekroczyć normy paszowe. 
2. Wilgotność ziarna rośnie z dnia na dzień
   Każdy cykl deszcz–przymrozek–śnieg powoduje ponowne uwodnienie kolb.
   → Wilgotność może wrócić do 32–35%, co zwiększa koszty suszenia i ryzyko psucia. 
3. Wyleganie i łamanie łodyg
   Mokry śnieg działa jak ciężarek.
   → Nawet 10–20% roślin może ulec położeniu, co znacząco utrudnia zbiór i podnosi straty. 
4. Problemy z dojazdem i pracą hederu
   Rozmoknięte gleby utrudniają wjazd sprzętu, a mokre łodygi utrudniają separację kolb.
   → Wydajność kombajnu spada, straty mechaniczne rosną. 

Śnieg na kukurydzy – jakie dodatkowe ryzyka się pojawiają?

Śnieg na nie zebranej kukurydzy to zjawisko wyjątkowo niebezpieczne. 

1. Złamane i położone rośliny
   Mokry, ciężki śnieg przygina łodygi.
   → Zbiór z wylegów generuje duże straty plonu. 
2. Przyspieszony rozwój pleśni i mikotoksyn
   Śnieg topnieje, nawilża kolbę, a wracające mżawki powodują, że kolba długo pozostaje mokra.
   → Idealne warunki dla Fusarium, DON i ZEA. 
3. Zagrzewanie i wtórne uwilgotnienie
   Po topnieniu śniegu kolba chłonie wodę, przez co: 
   • ziarno łatwiej się psuje, 
   • szybciej pojawia się pleśń i fermentacja. 
4. Większa kruchość ziarna
   Kontakt z zimnem powoduje, że ziarno staje się bardziej podatne na uszkodzenia podczas omłotu.
   → Więcej pęknięć = niższa jakość handlowa. 
5. Ryzyko odrzutu partii w punktach skupu
   Mokra, zimna kukurydza o podwyższonych mikotoksynach często trafia na limity lub odmowy przyjęcia. 

Śnieg i deszcz zatrzymały zbiory kukurydzy — rośnie ryzyko strat jakości i mikotoksyn

Co powinni zrobić rolnicy, aby ograniczyć straty?

1. Zbierać jak najszybciej najbardziej zagrożone plantacje
   Priorytetowo: 
   • pola z objawami Fusarium, 
   • odmiany późne, 
   • plantacje zagrożone wyleganiem. 
2. Zbierać nawet mokre ziarno — ważniejsze jest zabezpieczenie jakości
   Mokre ziarno można wysuszyć. Ziarna z mikotoksynami — nie.
   Po zbiorze konieczne jest szybkie suszenie lub schłodzenie nadmuchem. 
3. Badać partie pod kątem DON i ZEA
   Regularna kontrola jakości pozwala uniknąć przyjęcia do magazynu ziarna zagrożonego psuciem.

Co w sytuacji, gdy rolnik nie ma magazynów?

To realny problem szczególnie w tym sezonie. Ziarno nie może czekać na polu – każdy dzień zwiększa straty jakościowe. 

1. Korzystanie z usługowego suszenia i przechowania
   Punkty skupu i suszarnie usługowe przyjmują mokre ziarno — nawet z dużą wilgotnością. → Koszt usługi jest niższy niż ryzyko strat na polu. 
2. Sprzedaż mokrej kukurydzy
   Niższa cena, ale: 
   • ograniczone ryzyko psucia, 
   • brak kosztów magazynowania, 
   • możliwość szybszego zbioru pozostałego areału. 
3. Tymczasowe pryzmy i awaryjne schładzanie
   Na kilka dni można: 
   • usypać pryzmę na betonie/ziemi, 
   • rozłożyć warstwę max. 40–50 cm, 
   • schładzać nadmuchem, 
   • zabezpieczyć plandeką z wentylacją. 
4. Współpraca między gospodarstwami
   Wspólne suszarnie mobilne, wynajem silosów, dzielenie logistyki. 
5. Alternatywa paszowa: zbiór na CCM lub kiszonkę
   Lepszy stabilny materiał paszowy niż ziarno z przekroczonymi normami mikotoksyn. 

Wnioski

Śnieg, deszcz i niskie temperatury sprawiają, że każdy dzień opóźnionych zbiorów zwiększa ryzyko strat plonu, jakości i opłacalności.

Największym zagrożeniem pozostają: 

• mikotoksyny, 
• wtórne uwilgotnienie kolb, 
• łamania roślin, 
• straty mechaniczne podczas zbioru. 

Niezależnie od tego, czy gospodarstwo ma własne magazyny, rolnicy powinni przyspieszyć zbiory i jak najszybciej zabezpieczyć ziarno — nawet jeśli wymaga to sprzedaży na mokro lub skorzystania z usługowego suszenia.