Rzepak ozimy jesienią intensywnie się rozwija, budując podstawę pod przyszły plon. Jednak zbyt bujna rozeta to ryzyko. Odpowiednio dobrany regulator wzrostu pomaga przygotować rośliny do zimy – nie tylko poprzez skracanie, ale również poprzez ograniczanie rozwoju chorób.

Regulatory wzrostu stosowane jesienią coraz częściej pełnią podwójną funkcję – skracającą i jako fungicydy. Kiedy warto po nie sięgnąć, a kiedy lepiej się wstrzymać? 

Dlaczego stosuje się regulatory wzrostu w rzepaku jesienią?

Jesienią rzepak powinien wejść w zimę w fazie 8–12 liści, z nisko osadzonym pąkiem wierzchołkowym i dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym. Nadmierne wydłużenie szyjki korzeniowej i zbyt bujny rozwój części nadziemnej zwiększają ryzyko przemarznięcia oraz wylegania wiosną.

Regulatory wzrostu (głównie z grupy triazoli) ograniczają elongację łodygi, jednocześnie pobudzając rozwój korzeni oraz poprawiając zimotrwałość i zdrowotność roślin.

Co ważne – substancje triazolowe, takie jak tebukonazol czy metkonazol, mają również działanie grzybobójcze. To sprawia, że jesienny zabieg skracający może jednocześnie ograniczyć rozwój chorób grzybowych, takich jak: 

• sucha zgnilizna kapustnych (Phoma lingam), 
• czerń krzyżowych (Alternaria spp.), 
• szara pleśń (Botrytis cinerea) – zwłaszcza przy wilgotnej jesieni. 

Kiedy stosować regulatory wzrostu w rzepaku?

Stosuj regulator, gdy:

• siew był wczesny, 
• rośliny intensywnie się rozwinęły,
• rzepak tworzy wysoką rozetę z wydłużoną szyjką korzeniową, 
• pogoda sprzyja dalszemu wzrostowi (ciepła, długa jesień), 
• stanowisko jest bogate w azot lub silnie nawożone, 
• warunki sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych – np. długo utrzymująca się wilgoć, łagodne noce, duża obsada roślin. 

Kiedy lepiej poczekać lub zrezygnować z zabiegu?

Wstrzymaj się, gdy:

• siew był opóźniony, a rośliny mają mniej niż 4–5 liści, 
• rozwój rzepaku jest spowolniony przez suszę lub chłody, 
• rośliny są osłabione przez szkodniki lub stres środowiskowy, 
• gleba jest uboga w składniki pokarmowe, 
• prognozowane są gwałtowne spadki temperatury – zabieg może być nieskuteczny lub niebezpieczny dla roślin. 

Jesienią zbyt bujna rozeta rzepaku może wyglądać okazale, ale to znak ostrzegawczy – plantacja może wymagać skrócenia i ochrony fungicydowej przed zimą

Jakie środki wybrać i jak je stosować?

Najczęściej stosowane substancje aktywne jesienią: 

• Tebukonazol – działa silnie skracająco i grzybobójczo (działa m.in. na suchą zgniliznę), 
• Metkonazol – podobne działanie, dobrze sprawdza się w chłodniejszych warunkach, 
• Paklobutrazol – silny skracacz, mniej aktywny fungicyd, 
• Chlorek mepikwatu – czysty regulator wzrostu, bez działania grzybobójczego. 

W praktyce najczęściej wybierane są preparaty zawierające tebukonazol lub metkonazol, właśnie ze względu na ich „podwójne działanie”.

Zalecany termin zabiegu: faza 4–6 liści rzepaku (BBCH 14–16). Temperatura w momencie aplikacji powinna wynosić powyżej 10°C, najlepiej w dzień suchy i bezwietrzny. 

Decyzję o regulatorze podejmuj z głową

Jesienne stosowanie regulatorów wzrostu może poprawić nie tylko pokrój, ale i zdrowotność rzepaku. Odpowiedni wybór środka i terminu zabiegu zwiększa szanse na bezpieczne przezimowanie i ograniczenie strat wywołanych przez choroby. 

Najważniejsze wskazówki: 

• Skracaj tylko silne i rozwinięte plantacje. 
• Nie skracaj młodego i słabo rozwiniętego rzepaku. 
• Wybierz środek o działaniu grzybobójczym, jeśli warunki sprzyjają infekcjom. 
• Zabieg wykonuj najlepiej w fazie 4–6 liści, przy dodatnich temperaturach.