Jak zmieniła się liczba i powierzchnia gospodarstw?
Liczba gospodarstw, w których prowadzono produkcję rolniczą, uległa zmniejszeniu pomiędzy 2002 a 2010 rokiem o 24%. Wynikało to głównie ze zmniejszenia liczby gospodarstw prowadzących produkcję wielostronną, które nie były wyspecjalizowane w uprawie wybranych gatunków roślin czy chowie pojedynczych gatunków zwierząt. Liczba tych gospodarstw zmniejszyła się aż o 47% (część z nich przestawiła się na produkcję specjalistyczną, ale część została zlikwidowana).
Redukcja liczby gospodarstw w największym stopniu dotyczyła tych najmniejszych. W rezultacie średnia powierzchnia gospodarstwa w 2010 roku osiągnęła 7,9 ha użytków rolnych, a więc wzrosła od 2002 roku o 26%.
Jak zmieniła się specjalizacja produkcji?
W opisywanym okresie specjalizacja gospodarstw nabierała coraz większego znaczenia. W 2010 roku gospodarstwa wyspecjalizowane (zarówno w produkcji roślinnej, jak i zwierzęcej) stanowiły aż 70%. Wśród gospodarstw specjalistycznych najwięcej jest wyspecjalizowanych w prowadzeniu upraw polowych.
Jak zmieniły się warunki gospodarowania?
Jak wskazują autorzy opracowania, po akcesji zwiększyły się dochody gospodarstw rolnych, co między innymi było skutkiem wprowadzania przez gospodarstwa rozwiązań innowacyjnych. Trzykrotnie powiększyła się liczba gospodarstw posiadających zdolność konkurencyjną. Dotyczyło to oczywiście głównie dużych gospodarstw (przynajmniej 30 ha użytków rolnych); z tych najmniejszych, jak zaznaczono powyżej, wiele zlikwidowano. Nie można też zapominać o obciążeniach, jakie nałożone są na rolników w związku z obecnością w Unii Europejskiej, w tym z koniecznością przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Znaczenie tych obciążeń, zwłaszcza w ostatnich latach, jest coraz większe.
Źródło: Zmiany zachodzące w gospodarstwach rolnych w latach 2002-2010. Praca zbiorowa pod kier. W. Jóźwiaka i W. Ziętary. Powszechny Spis Rolny 2010. 2013. GUS, Warszawa.
