• Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęła dezyderat w sprawie odszkodowań za bakteriozę pierścieniową ziemniaka. 
• Resort rolnictwa ma przedstawić dane o liczbie rolników, którzy nie otrzymali rekompensat w latach 2022–2024. 
• Temat „prawa działającego wstecz” może ponownie stać się kluczowy dla producentów ziemniaka i sadzeniaka. 

Bakterioza pierścieniowa ziemniaka – choroba kwarantannowa bez taryfy ulgowej

Bakterioza pierścieniowa ziemniaka, wywoływana przez bakterię Clavibacter sepedonicus, jest w Polsce i Unii Europejskiej chorobą kwarantannową. Jej wykrycie w gospodarstwie oznacza obowiązek:

• utylizacji porażonego materiału, 
• przeprowadzenia dezynfekcji sprzętu i pomieszczeń, 
• spełnienia dodatkowych wymogów administracyjnych, 
• objęcia gospodarstwa nadzorem fitosanitarnym. 

W praktyce oznacza to często całkowitą utratę partii sadzeniaka lub towaru handlowego, a także czasowe ograniczenia w produkcji.

Do czerwca 2024 roku producenci mogli ubiegać się o rekompensaty za poniesione straty. Po zmianie przepisów możliwość ta została wstrzymana. 

Dezyderat Komisji Rolnictwa – sprawa wraca do resortu

Posłowie z sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęli dezyderat wzywający Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi do: 

• opracowania nowego, trwałego systemu odszkodowań dla producentów ziemniaka i sadzeniaka,
• przedstawienia danych o liczbie rolników, którzy w latach 2022–2024 nie otrzymali należnych – w ich ocenie – rekompensat, 
• odniesienia się do skutków zmiany przepisów obowiązujących po czerwcu 2024 roku. 

Dezyderat trafił do ministra rolnictwa, a komisja oczekuje szczegółowej informacji o skali problemu. 

​
Brak rekompensat po czerwcu 2024 roku – co się zmieniło?

Zmiana przepisów w 2024 roku spowodowała, że rolnicy, u których po tej dacie stwierdzono bakteriozę pierścieniową, utracili możliwość ubiegania się o odszkodowanie za utylizację materiału. W praktyce oznacza to, że obowiązki administracyjne i sanitarne pozostały bez zmian, natomiast wsparcie finansowe zostało ograniczone.

Dla producentów ziemniaka i kwalifikowanego sadzeniaka to istotna kwestia ekonomiczna – szczególnie w regionach o dużej koncentracji produkcji nasiennej. 

​

„Prawo działające wstecz” – możliwy punkt sporny

W toku prac komisji pojawił się wątek tzw. prawa działającego wstecz. Część środowiska rolniczego wskazuje, że zmiany przepisów wpłynęły na sytuację producentów, którzy rozpoczęli produkcję w określonych realiach prawnych, a następnie utracili możliwość uzyskania rekompensaty.

Komisja oczekuje od resortu jasnej informacji o:

• liczbie przypadków odmowy wypłaty, 
• podstawach prawnych decyzji,
•  możliwościach wprowadzenia systemowego rozwiązania na przyszłość. 

Co to oznacza dla producentów ziemniaka?

Na obecnym etapie nie zapadły decyzje o przywróceniu rekompensat, jednak przyjęcie dezyderatu formalnie zobowiązuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi do zajęcia stanowiska i przedstawienia danych.

W kontekście rosnących kosztów produkcji, presji chorób oraz obowiązków fitosanitarnych, ewentualne wypracowanie nowego systemu wsparcia może mieć istotne znaczenie dla stabilności produkcji ziemniaka w Polsce.